Musiconomie
Musiconomie is een door de auteur verzonnen woord voor het kennisgebied dat de fiscale, bedrijfseconomische, marketing technische en juridische periferie van de artiest en uitvoerende kunstenaar omvat.

De auteur
Ton Lamers (1960) is als docent musiconomie verbonden aan de Hogeschool ArtEZ en de Saxionhogeschool. Daarnaast is hij impresario en bedrijfseconomisch en juridisch adviseur voor artiesten en uitvoerende kunstenaars. In 1994 ontwikkelde hij musiconomie als onderwerp van beroepsstudie vanuit het conservatorium te Enschede. Hij verzorgt tegenwoordig regelmatig lezingen over musiconomische onderwerpen in het hele land.

Verkrijgbaarheid
Musiconomie is uitgegeven door uitgeverij Coutinho te Bussum en vekrijgbaar bij alle gewone en internetboekhandels in Nederland. Prijs € 15,-

MUSICONOMIE (klik hier voor de cover)
zelfstandig ondernemen voor musici en artiesten.
ISBN: 90 6283 449 3
Auteur: Ton Lamers

Inleiding door de auteur

Doelgroep en doel
Dit boek is geschreven voor musici en andere artiesten als studieboek en naslagwerk. Het was tot voor enkele jaren “not done” om als artiest of uitvoerend kunstenaar bezig te zijn met de stoffelijke kanten van het bestaan. Musici maakten muziek en zaken als financiën, fiscus, administratie, marketing en recht kwamen nauwelijks voor in de belevingswereld van de musici en andere artiesten. Nu Europa in hoog tempo “veramerikaniseert” en daarmee onze maatschappij vereconomiseert is enig bedrijfseconomisch inzicht een vereiste voor het succesvol opzetten en runnen van een beroepspraktijk.

Musiconomie maakt nauwelijks onderscheid naar stijl. Voor de wetgever is er meer één doelgroep n.l. “artiesten”, of men nu klassiek violist is of gitarist in een hardrockband of goochelaar of trombonist in een amateur boerenkapel, dezelfde regels zijn van toepassing.

De laatste jaren zijn de door de overheid gecreëerde veilige havens voor kunstenaars zoals muziekscholen, de centra voor kunstzinnige vorming en de vele subsidies drastisch ingekrompen of geheel weggevallen daarmee tekent zich een sterke verkleining van de traditionele markt voor musici en artiesten in Nederland af. De totale markt voor deze beroepsbeoefenaren is echter geenszins kleiner geworden, er is nog steeds een groeiende vraag naar goede uitvoerende kunstenaars en docenten in de uitvoerende kunsten. In deze nieuwe markt zijn de regels van markteconomie net als voor alle andere beroepsbeoefenaren ook voor artiesten van toepassing. Dat betekent dat de huidige beroepsbeoefenaren zich zullen moeten aanpassen en dat de inhoud van de opleiding van aankomende artiesten zal moeten worden bijgesteld. Net als toen heeft de markt van nu (lees: maatschappij) behoefte aan toegeruste kunstenaars. Toerusting alleen op artistiek gebied is in de nieuwe markt onvoldoende. Meer en meer wordt er van uitvoerende kunstenaars verlangd dat zij aansluiting zoeken bij deze nieuwe markt. Van eigentijdse kunstenaars kan worden verwacht dat hij of zij zichzelf op enkele uitzonderingen na onafhankelijk van anderen (lees: subsidies) kunnen handhaven. Men moet op eigen kracht een beroepspraktijk kunnen inrichten waarbinnen men zowel artistiek als materieel een bevredigend bestaan kan opbouwen. Bij het runnen zo’n moderne beroepspraktijk hoort ook enig bedrijfseconomisch, juridisch en fiscaal inzicht in het algemeen en toegespitst op de branche. Deze publicatie bespreekt de economische en juridische inrichting van de beroepspraktijk van de artiest / de musicus / de uitvoerende kunstenaar en de docent.
Dit boek is nadrukkelijk niet bedoeld om kunstenaars te willen omscholen tot economen of juristen, maar om de middelen aan te reiken, waarmee zij op onafhankelijke wijze kunnen communiceren met hun opdrachtgevers, werkgevers en adviseurs.

Musici en artiesten
Er wordt in de ondertitel bewust gesproken van “musici en artiesten” terwijl op de keper beschouwd de musici een species van de groep artiesten zijn. Artiesten zijn namelijk zij die een voor publiek waarneembare artistieke prestatie leveren. In kringen van musici voelde men zich eigenlijk geen “artiest” daar werd dit begrip geassocieerd met goochelaars en clowns. Een betere benaming zou zijn “uitvoerende kunstenaars” dit begrip is echter onder musici en artiesten niet gangbaar. De wetgever maakt geen onderscheid en gebruikt de termen “artiest en uitvoerend kunstenaar” willekeurig.

Actuele informatie
De combinatie van boek en deze website geven een actueel beeld van regelgeving, uitvoering en geldende opvattingen. De website is tevens een platvorm van communicatie tussen de auteur en zijn studenten en andere lezers van dit boek. Er is de mogelijkheid tot het stellen van vragen en er worden regelmatig casussen en opdrachten met terugkoppeling geplaatst.

Gelaagde structuur
Musiconomie is geschreven vanuit het perspectief van de kunstenaar en heeft een min of meer gelaagde structuur. Dat wil zeggen dat de behandelde stof eerst in het algemeen en daarna toegespitst op bijzondere zaken en regelgeving voor artiesten wordt behandeld.

Hoofdstuk 1 behandelt ons systeem van belastingen en sociale zekerheid in het algemeen. Voor “niet ingewijden” in deze materie is het van groot belang eerst dit hoofdstuk te bestuderen. Men raakt vertrouwd met de gebezigde begrippen en leert de structuur en werking van het systeem op hooflijnen. Dat laatste is noodzakelijk om de specifieke regels voor artiesten, welke op een groot aantal punten afwijken van de gebruikelijke regels, een plaats te kunnen geven. Wie de algemene regels niet kent kan nauwelijks iets beginnen met de daarop gebaseerde specifieke regels.

Hoofdstuk 2 behandelt de specifieke fiscale en aanverwante regels voor artiesten. In dit deel worden de twee hoofdsporen n.l. de artiest in (fictieve) loondienst en de artiest als ondernemer duidelijk uiteengezet en met elkaar vergeleken. De lezer is gewapend met deze kennis een serieuze gesprekspartner van opdrachtgevers en financiële dienstverleners zoals accountants en dergelijke.
Dit deel van het boek bevat veel op bijzondere (praktijk-) situaties toegespitste informatie en voorbeelden.
De lezer is zich er van bewust dat dit soort regels nogal eens veranderen of dat er door andere invloeden regelmatig andere opvattingen gelden met betrekking tot de uitvoering van de regels. Deze website dient als communicatieplatvorm om zich op de hoogte te stellen van de actuele regelgeving met bijbehorende opvattingen.

Hoofdstuk 3 gaat in op de juridische inrichting van een beroepspraktijk van artiesten die ondernemer zijn. Steeds meer uitvoerende kunstenaars kiezen voor het ondernemerschap. Dit hoofstuk gaat onder andere in op samenwerkingsvormen met bijbehorende voordelen nadelen en risico’s. Met name mensen die samen werken met andere artiesten of overwegen dat te gaan doen is deze informatie belangrijk. Het zijn namelijk niet alleen de fiscale overwegingen die meetellen met betrekking tot de inrichting van een beroepspraktijk maar ook juridische.

Hoofstuk 4 introduceert de werking van het auteursrecht en naburige rechten op hoofdlijnen. Met deze kennis kan een rechthebbende de weg vinden naar de juiste instanties en deskundigen.

Hoofdstuk 5 is een inleiding in de werking van ons overeenkomstenrecht en dat deel van deze materie dat artiesten aangaat. Hier worden ook richtlijnen gegeven voor de inhoud van een artiestenovereenkomst.

Hoofdstuk 6 laat de lezer op een overzichtelijke wijze kennis maken de basisbeginselen van het inrichten en onderhouden van een overzichtelijke administratie. Het voeren van een overzichtelijke administratie is een absolute voorwaarde voor het runnen van een zelfstandige beroepspraktijk. Men kan dat natuurlijk voor veel geld uitbesteden maar men kan het ook op eenvoudige wijze zelf doen. Het onderhouden van een goed opgezette administratie vergt nauwelijks tijd en men heeft ten allen tijde inzicht in eigen zaken. Het maken van jaarrekeningen vergt meer kennis en gaat de pretentie van dit boek te buiten. De in dit boek omschreven bankboek administratie is een gedegen schakel tussen eigen administratie en het maken van een jaarrekening door een professional.

Hoofdstuk 7 neemt impresariaten en artiestenbureaus onder de loep. Naar schatting wordt zo’n 80 a 90 % van de markt beheerst door deze artiesten bemiddelaars. In dit hoofdstuk een beschrijving van de markten en organisatie van de branche.

Hoofdstuk 8 geeft een overzicht van juridische en administratieve dienstverleners. Wat kan men van deze onmisbare mensen verwachten en hoe selecteer ik de juiste persoon of kantoor. De gemiddelde juridische en administratieve dienstverlener is niet of nauwelijks op de hoogte van de bijzondere fiscale regels en opvattingen de artiestenbranche aangaande. De informatie in dit boek in combinatie met de algemene deskundigheid van de dienstverlener zou moeten leiden tot een professioneel functionerende beroepspraktijk.

Hoofdstuk 8 betreft een lijst van gebruikte afkortingen.

Hoofdstuk 9 omvat een begrippenregister. Dit register is onmisbaar voor efficiënt gebruik van dit boek. Via het register kan men snel zoeken op trefwoorden en verbanden zoeken in de materie.

Met de kennis in dit boek is men in staat als professional keuzes te maken en te communiceren.

Persoonlijk
Ton Lamers (1960) is als docent musiconomie verbonden aan de Hogeschool ArtEZ en de Saxionhogeschool. Daarnaast is hij impresario en bedrijfseconomisch en juridisch adviseur voor artiesten en uitvoerende kunstenaars. In 1994 ontwikkelde hij musiconomie als onderwerp van beroepsstudie vanuit de conservatoria te Arnhem, Enschede en Zwolle. Hij verzorgt tegenwoordig regelmatig lezingen over musiconomische onderwerpen in het hele land.

“Musiconomie” praktijkgids voor musici en artiesten, behandelt de volgende onderwerpen: